Morphosynctatic Element

back
4.9.1. Different systems of preposition lexicalization
Accettura
Example No. 1
ˈkostə jɛ kə tˈtɛ
questo è con (=per) te
sɔ vəˈnə:tə kə vəˈdɛr-lə
sono venuto con (=per) veder-lo
l addʒə ˈfattə kə kˈkostə
lo ho fatto con questo

Aidone
Example No. 2
a.
ɟ u ˈda ɾa ˈiwə
glielo dà da lui
n u ˈda ɾa nniˈautrə
ce lo dà da noialtri
v u daˈʒuma ɾa viˈautrə
ve lo diamo da voialtri
ða kə u sˈtajə ðaˈtʃinnə?
da chi lo stai dando?
u sˈtawə ðaˈʒinnə ða tta ˈfra
lo stavo dando da tuo fratello
ð ɛ kaˈroʒə
…dai bambini
ˈstawə tʃaˈmannə ða ˈiwə/ ða ˈkuwə/ ða ˈti
stavo chiamando da lui/da quello/da te
ða tta ˈfra/ ða ɖɖa ˈfuməna
… da tuo fratello/dalla donna
ˈtʃamma ɾa ˈiwə
chiama da lui
ɾa mˈme/ ɾa ɖɖa ˈfuməna
… da me/dalla donna
nan aj a tʃaˈmɛ ɾa ˈnuɖɖə
non ho a chiamare da nessuno
b.
ˈstawə vəˈninnə ɾə n kazə ˈmijə
stavo venendo di in casa mia
ðə məsˈsinə
…di Messina
ðə ŋ kamˈbaɲɲə
.. di in campagna
u ˈlibbrə ðə mˈmarjə
un libro di Maria
ˈiwə ˈvɛŋə nnə/ ndə ˈmi
lui viene dove(=da) me
jɛ nn/ nd iwə
è dove(=da) lui
cf.
ˈnna tə nə ˈvaiə
dove te ne vai?

Avigliano Umbro
Example No. 3
a.
lo ˈðajo da mmi fraˈtɛllo
lo do da mio fratello
lo ˈdɔnno da ˈesso
lo danno da lui
lo ˈpɔrto da ˈesso
lo porto da lui
ˈcamo da ˈesso
chiamo da lui
ˈvɛŋgo da su/ ju kˈkasa
vengo da su/giù casa
da lla/ju da ˈesso
… da là/giù da lui
ju da ˈte
… giù da te
ˈvɔnno (ju) da ˈesso
vanno giù da lui
ˈvajo lla da ˈesso
vado là da lui
ˈstɔnno lˈla da ˈesso
stanno là da lui
t ajo ˈðetto da ˈfallo
ti ho detto da farlo
b.
ˈvajo a tˈtɔdi
vado a Todi
ˈvjeni di ˈkwi
vieni di qui
l ajo mˈmesso di lˈli
l'ho messo di lì
di kˈkwi
…di qui
di sˈti
…di costì
ˈsta di lˈli
sta di lì
ˈvajo su/ ju/ lla kˈkasa
vado su/giù/là casa
ˈstɔnno lla kˈkasa
stanno là casa
ˈsta ju lˈlɛtto
sta giù letto
su la ˈpɔrta
su la porta
ɛ ˈiðo lla/ ju la ˈceza
è andato là/giù la chiesa
lla/ su la ˈpjattsa
…là/giù la piazza
lo ˈpɔrto lla/ ju kˈkasa
lo porto là/giù casa
lla/ ju la ˈmakkina
… là/giù la macchina
l ajo ˈmesso ju l kasˈsetto
l'ho messo giù il cassetto
ɛ kkaʃˈkaðo ju r bicˈcere
è caduto giù il bicchiere
drento er bicˈcere
…dentro il bicchiere
ˈpɔrtalo ˈju/ ˈsu
portalo giù/su

Canosa di Puglia
Example No. 4
u sɔ ˈfattə kə ˈjiddə
lo ho fatto con(=per) lui
ɔ vəˈneutə kə vəˈdertə
sono venuto con vederti
u sɔ ˈfattə kə u marˈtiddə
lo sono fatto con il martello
ɔ ʃˈʃeutə kə kˈkurə
sono andato con lui

Gravina
Example No. 5
l aɟɟə ˈfattə pə ˈjeddə
lo ho fatto per lui
ˈviənə pə mˈmi:kə
vieni per (=con) me
l aɟɟə ˈfattə p u marˈtiəddə
lo ho fatto per (=con) il martello

Macchie Amelia
Example No. 6
a.
lo ˈðajo da ˈesso
lo do da lui
tʃe lo ˈðao da ˈnui
ce lo dà da noi
l ajo ðato da tu fraˈtɛllo
l'ho dato da tuo fratello
ˈvajo da ˈesso
vado da lui
ˈvɛŋgo da ˈte
vengo da te
da ˈkasa ˈmia
…da casa mia
via da ˈesso
…via da lui
ˈajo da maˈɲa
ho da mangiare
b.
ˈvajo a rˈroma
vado a Roma
ˈesso sˈta a rˈroma
lui sta a Roma
ˈvajo su ˈkasa
vado su casa
ˈesso sˈta su la ˈpɔrta/ su l ˈlɛtto
lui sta su la porta/ su il letto

Martina Franca
Example No. 7
ˈvinə pə mˈmɛ:mə
vieni per(=con) me
pə ttʃə kˈkɔsə u ˈfəʃə?
con che cosa lo fai?
cf.
pə tʃə ˈvi:nə?
perché vieni?

Mercatello sul Metauro
Example No. 8
a.
ˈlʊ ˈɛ ma ˈkɛza
lui è a casa
ma la ˈtavla
…alla tavola
ma la ˈpɔrta
…alla porta
ˈva ma ˈkɛza
va a casa
ma la ˈtavla
…alla tavola
l ɔ ˈdat ma ˈlʊ
l'ho dato a lui
ɔ ˈvist ma l tu fraˈtɛl
ho visto al tuo fratello
b.
ˈva a ˈkɛza
va a casa
a/ in urˈbiŋ
… a/in Urbino
ˈlʊ ˈɛ in/ a urˈbiŋ
lui è in/a Urbino
ɛ t ɛl ˈlɛt
è nel letto
el sɔ ˈnut a ˈveda
lo sono venuto a vedere
ˈɛ da ˈlʊ
è da lui
ˈva da ˈlʊ
va da lui
ˈvjen da ˈmɛ
viene da me
da ˈlʊ
…da lui
ˈlʊ ˈvjen da urˈbiŋ
lui viene da Urbino
da ˈkɛza
…da casa
da ma ˈlɪ
…da lì

Mercato Saraceno
Example No. 9
a.
a t ˈtʃəm ma ˈte
ClS ti chiamo a te
a ˈtʃəm m e tu fraˈdɛl
ClS chiamo il tuo fratello
a l ˈdɛg ma vuˈjelt
ClS lo do a voialtri
a l ɔ ˈdə: ma ˈlu
ClS l'ho dato a lui
a t lɔ ˈdə: ma ˈte
ClS te l'ho dato a te
l ɛ ma ˈkəza
ClS è a casa
ma la ˈtəvla
ClS è alla tavola
ma la ˈporta
ClS è alla porta
ˈl e ma la ˈporta
ClS è alla porta
a l ˈmet ma la skaˈrana
ClS lo metto alla sedia
b.
a ˈsɔ: da ˈlu
ClS sono da lui
a ˈveg da ˈlu
ClS vado da lui
ˈl ɛ d e tu fraˈdɛl
ClS è dal tuo fratello
a ˈveg da ˈlu
ClS vado da lui
a ˈveɲ da ˈkɛza
ClS vengo da casa
da ˈlu
…da lui
da d ˈle
…da lei
a ˈsɔ: a maɲˈɲa
ClS sono a mangiare
a tʃeˈzəna
…a Cesena
a ˈveg a ˈkəza
ClS vado a casa
a maɲˈɲa
…a mangiare
a tʃeˈzəna
…a Cesena
cf.
ˈl ɛ t e ˈlɛt/ ˈt l ɔrt
ClS è nel letto/ nell'orto

Miglionico
Example No. 10
sɔ vəˈnutə kə acˈcar.tə
sono venuto con(=per) trovarti
lə sɔ fˈfattə kə tˈtɛ
lo sono fatto con (=per) te
lə ɟɟə ˈfattə kə kˈkussə
lo ho fatto con quello

Minervino Murge
Example No. 11
l ɛ ˈfattə kə tˈtajə
l'ho fatto con (=per) te
nə ˈdaikə ˈɣɛunə kə gˈgɛunə
ne do uno con(=per) uno
sɔndə məˈnɛutə kə vəˈdɛrtə
sono venuto con (=per) vederti
ˈvɛŋgə kə tˈtajə
vengo con te

Piobbico
Example No. 12
a.
ˈlʊ ˈɛ ma ˈkɛza/
lui è a casa
ma ˈlɪ
…a letto
ˈva ma ˈlɪ
va a letto
l a ˈdat ma ˈmɛ
l'ha dato a me
ɔ caˈmɛt ma ˈlʊ
ho chiamato a lui
b.
ˈlʊ ˈɛ a urˈbiŋ
lui è a Urbino
a ˈkɛza
…a casa
ˈva a ˈkɛza
va a casa
a urˈbiŋ
…a Urbino
ɔ vˈlut a dʒi a durˈmi
ho voluto a andare a dormire
ˈvjen da ˈmɛ
viene da me
ˈva da l su fraˈtɛl
va dal suo fratello
ˈlʊ ˈvjen da urˈbiŋ
lui viene da Urbino
da ˈkɛza
… da casa
da ma ˈlɪ
…da lì

Rontagnano
Example No. 13
a.
a i ɔ tʃaˈmɜ ma vuˈjeit
ClS ho chiamato a voialtri
a t e dɛg ma ˈteə
ClS te lo do a te
ˈl ɛ ma la ˈportæ
ClS è alla porta
a ˈsɔma la ˈtɜvlæ
ClS sono alla tavola
a l met ma la ˈtɜvlæ
ClS lo metto alla tavola
b.
ˈl ɛ da ˈlu
ClS è da lui
e ˈva da ˈlu
ClS va da lui
ˈl ɛ a maˈɲɜ:
ClS è a mangiare
a ˈveig a ˈkəz æ
ClS vado a casa
a ˈlɛt
ClS vado a letto
e ˈva a ˈRomæ
ClS va a Roma
cf.
a ˈsɔ t e ˈlɛt/ ˈt l ɔrt
ClS sono nel letto/ nell'orto

S.Agata Feltria
Example No. 14
a.
ˈcɛma ma la tu suˈrɛla
chiama a la tua sorella
u n ˈda ˈɲint ma niˈʃõ
ClS non dà niente a nessuno
ˈl ɛ ma la ˈporta
ClS è alla porta
la ˈtɜvla
ClS è alla tavola
ˈl ɛ ma ˈkɛza
ClS è a casa
a ˈmɛt un ˈco:d ma la ˈtɛvla
ClS metto un chiodo alla tavola
b.
a ˈvag da ˈlo
ClS vado da lui
ˈl ɛ a maˈɲe:
ClS è a mangiare
a ˈvag a ˈle/ a la ˈso
ClS vado lì/ lassù
a ˈvag a ˈRoma
ClS vado a Roma
cf.
ˈl ɛ t el ˈlɛt
ClS è nel letto

Sperlinga
Example No. 15
a.
tʃaˈmai da tɔ ˈfra
chiamai da tuo fratello
da ˈðeu
…da te
da un de ˈdei
…da uno di loro

Tavullia
Example No. 16
a.
a sˈtag/ a ˈsɔ ma ˈkɛza
ClS sto/sono a casa
tʃ ɛ lˈlʊ ma la ˈpɔrta
c'è lui alla porta
a j ɔ ˈmɛs uŋ kuˈʃiŋ ma la ˈsedja
ClS ho messo un cuscino alla sedia
a t l ɔ ˈda:t ma ˈtɛ
ClS te l'ho dato a te
ɔ caˈmɛ:t ma ˈtɛ
ho chiamato a te
b.
a sˈtag da ˈlʊ
ClS sto da lui
da ˈtɛ
…da te
a ˈvag da ˈlʊ
ClS vado da lui
a ˈveŋg da ˈkɛza
ClS vengo da casa
da urˈbiŋ
…da Urbino
da m ɪn da ˈlʊ/ urˈbiŋ
…da in da lui/ Urbino
da m ɪn da l tu fraˈdɛl
…da in dal tuo fratello
da maˈɲɛ
…da mangiare
sta ˈrɔba la j ɛ sˈtata ˈfata da ˈlʊ
questa cosa ClS è stata fatta da lui
ˈlʊ ˈl ɛ a urˈbiŋ
lui ClS è a Urbino
a ˈvag a ˈkɛza
ClS vado a casa
a urˈbiŋ
…a Urbino

Urbania
Example No. 17
a.
ˈlʊ ˈɛ ma ˈkɛza
lui è a casa
ma la ˈpɔrta
…alla porta
ma la ˈtavla
…alla tavola
ˈva ma ˈkɛza
va a casa
t l ɔ ˈda:t ma ˈtɛ
te l'ho dato a te
ɔ ˈvist ma l tu ˈba
ho visto al tuo babbo
b.
ˈlʊ ˈɛ a urˈbiŋ
lui è a Urbino
a ˈkɛza
…a casa
ˈɛ a ˈtavla
è a tavola
ˈva a urˈbiŋ
va a Urbino
a ˈkɛza
…a casa
ˈɛ dʒit a laˈvars
è andato a lavarsi
ˈɛ t ɛl ˈlɛt
è nel letto
ˈɛ t la ˈpɔrta
è nella porta
ˈva da ˈlo:r
va da loro
ˈvjen da ˈmɛ
viene da me
ɛ ˈnut via da ˈmɛ
è venuto via da me
ˈlʊ ˈvjen da urˈbiŋ
lui viene da Urbino
da ma ˈlɪ
…da lì