Cavergno

back
Cavergno
Place: Cevio
Province: Vallemaggia
Region: Canton Ticino
Number of examples: 35
Number of notebooks: 1
2The Subject
2.2. Position of the lexical subject
2.2.3. Position of the lexical subject
Example No. 1
niˈʃyŋ i n aj a dyrˈmi:t
nessuno ClS non ci hanno dormito
cf.
u n aj a dyrˈmi:t niˈʃyŋ
ClS non ci ha dormito nessuno

2.3. Subject clitics: paradigms
Example No. 2
a ˈdørmi a i ɔ dørˈmi:t
ti ˈdørmi ti ɛ dørˈmi:t
u/la ˈdø:rm u/ la i a dørˈmi:t
um ˈdø:rm um a dørˈmi:t
a dørˈmi: a i: dørˈmi:t
i ˈdø:rm i i a dørˈmi:t
u ˈpjɔ:f l a pjɔˈvy:
u/ la uˈfind des ˈtyt
ClSsm/f offende sempre tutti
i uˈfind
ClSp offende sempre tutti

2.5. Position of subject clitics
Example No. 3
a na ˈdørmi ˈmia
ClS non domo mica, etc.
ti na dørmi ˈmia
u/ la na dørm ˈmia
u na m dørm ˈmia
u na m al tʃama ˈmia
u na dyrˈmi ˈmia
i na dørm ˈmia

2.5.1. Additional evidence regarding the position of subject clitics
Example No. 4
a ˈmaɲdʒi e a ˈbɛvi
ClS mangio e ClS bevo, etc.
ti ˈmaɲdzi e ti ˈbɛvi
u ˈmaɲdza e u ˈbɛ:f
u m ˈmaɲdza e u m ˈbɛ:f
a maɲˈdzi: e a bɛˈvi:
i ˈmaɲdza e i ˈbɛ:f
u ˈpjɔ:f e u ˈfjɔca
ClS piove e ClS nevica

2.8. Common lexicalizations of multiple forms in the paradigm
2.8.2. Common lexicalizations of multiple forms in the paradigm
Example No. 5
a tʃaˈmava
ClS chiamavo, etc.
ti tʃaˈmivu
u tʃaˈmava
u m tʃaˈmava
a tʃaˈmivu
i tʃaˈmava
a dyrˈmiva
ClS dormivo, etc.
ti dyrˈmi-u
u dyrˈmiva
u m dyrˈmiva
a dyrˈmi-u
i dyrˈmiva
a kreˈdɛva
ClS credevo, etc.
ti kreˈdivu
u kreˈdɛva
u m kreˈdɛva
a kreˈdivu
i kreˈdɛva
a tʃameˈresa
ClS chiamerei, etc.
ti tʃameˈrisu
u tʃameˈresa
u m tʃameˈresa
a tʃameˈrisu
i tʃameˈresa

2.8.3. Structure of verb inflection
Example No. 6
b.
a tʃaˈmava
ClS chiamavo, etc.
ti tʃaˈmivu
u tʃaˈmava
u m tʃaˈmava
a tʃaˈmivu
i tʃaˈmava

3The Structure of the Complementizer: Interrogative, Relative Clauses, and Aspects of Subordination
3.1. Inversion of the subject clitic in interrogatives: presentation of data
Example No. 7
ti m ˈvedi?
ClS mi vedi?
indu ti ˈvɛ?
dove ClS vai?
u ˈveɲ?
ClS viene?
u ˈpjɔ:f?
ClS piove?

3.2. Partial interrogatives introduced by the wh- conjunction
3.2.1. Partial interrogatives introduced by the wh- conjunction
Example No. 8
ki k u ˈtʃama?
chi che ClS chiama?
ki k a tʃaˈme:?
chi che ClS chiamate?
ki k i ˈtʃama?
chi che ClS chiamano?
inˈdu k u ˈva?
dove che ClS va?
ˈkwenti uˈɛtɐr k e ˈɲi:tʃ?
quanti di voi che sono venuti?
ki k a ˈveɲ?
che che ClS viene?
ki d la ˈtʃama?
che che ClS chiama?
ki (t) ti ˈtʃami?
chi che ClS chiami?
inˈdu t ti l ɛ ˈmɛs?
dove che ClS l'hai messo?
ku t l ɛ?
cosa che ClS è?
ku t ti fɛ?
cosa che ClS fai?
ˈkwenti uˈɛtɐr d ʎ e ˈɲi:tʃ?
quanti di voi che ClS sono venuti?
ki t ˈveɲ?
chi che viene?
mint ti ˈfɛ?
come ClS fai?
mint u l ˈfa?
come ClS lo fa?

3.3. Data on complementizers and their distribution
Example No. 9
a.
i m a ˈditʃ ke ti ˈvaɲi
ClS mi hanno detto che ClS vieni
b.
ʎ ɛ ˈki k a m ˈtʃama ˈde:s
ClS sono quelli che ClS mi chiamano sempre
ʎ ɛ ˈki k a i ɔ ˈdɛtʃ i daˈnɛ:
ClS sono quelli che ClS gli ho dati i soldi
c.
kit ˈveɲ?
chi viene?
ˈdi-m kit l ɛ k a ˈveɲ
dimmi chi ClS è che ClS viene
ˈdi-m ki k a ˈvaɲ
di-mmi che che ClS viene
d.
kut i ˈfɛ?
che cosa ClS fanno?
kut l ɛ ke ti ˈmaɲdʒi?
che cosa ClS è che ClS mangi?
ˈdi-m kut i ˈfɛ
dimmi che cosa ClS fanno
ˈdi-m ku k u ˈfa
di-mmi che cosa ke ClS fa
a na ˈsɔ ˈmia kut maɲˈdʒɛ:
ClS non so mica che cosa mangiare

3.5. Position of the lexical subject with respect to the complementizer
3.5.3. Position of the lexical subject with respect to the complementizer
Example No. 10
se k i ˈpø i ˈveɲ
se che ClS possono ClS vengono
se ˈlo:r k i ˈpɔ i ˈveɲ
se loro che ClS possono ClS vengono
a na l sɔ ˈmia se l dʒuˈaŋ k u ˈveɲ
ClS non lo so se il Giovanni che ClS viene
a na l sɔ ˈmia l dʒuˈaŋ se k u ˈveɲ
ClS non lo so il Giovanni se che ClS viene

3.6. HOMO-type subject clitics
3.6.5. HOMO-type subject clitics
Example No. 11
a.
u ˈdørm um ˈdørm?
ClS dorme?

Example No. 12
um as ˈlava
ClS si lava(=ci laviamo)

3.9. The subject interrogatives
Example No. 13
a.
ki k a ˈveɲ?
che che ClS viene?
ki t ˈveɲ?
che che viene?
ki ti ˈpinsi k a ˈveɲ
chi ClS pensi che ClS viene?
d ˈveɲ→che viene
b.
ˈkwenti uˈɛtɐr d ʎ e ˈɲi:tʃ
quanti di voi che ClS sono venuti?
k e ˈɲi:tʃ→che sono venuti?

4The Object
4.2. The order of the clitic string with respect to impersonal/reflexive
Example No. 14
i.
u z ˈdørm ˈbe:ɲ (?)
ClS si dorme bene (?)
ii.
a. ku iˈɔ u z ˈve:d ˈde:s
quello lì ClS si vede sempre
ˈkɛla iˈɔ la z ˈve:d ˈde:s
quella là ClS si vede sempre
kɛl iˈɔ i z ˈve:d ˈde:s
quelli lì ClS si vedono sempre
i n az ˈve:d ˈmai
ClS non si vedono mai
b.
la maˈria la sa l ˈkrumpa
la Maria ClS se lo compra
la na sa l ˈkrumpa ˈmia
ClS non se lo compra
c.
ˈlei la sa ŋ ˈkrumpa ˈtri
lei ClS se ne compra tre
d.
u sa i da ˈde:s raˈʑom
ClS si gli dà sempre ragione
e.
u sa t kuˈɲus ˈbe:ɲ
ClS si ti conosce bene
u sa f kuˈɲus
ClS si vi conosce bene
g.
u sa ɲun ˈda ˈtrøpa
ClS si gli ne dà troppo
u na sa ɲun ˈda ˈmia
ClS non si gli ne dà mica
h.
u sa ɲun ˈmet ˈpɔ:k
ClS si ci ne mette poco
u na sa ɲun ˈmɛt/ˈda ˈmia
ClS non si ci ne mette (mica)

4.3. Systems of reflexive inflection
Example No. 15
a m ˈlavi
ti t ˈlavi
u/la s ˈlava
um as ˈlava
a v laˈvi:
i s ˈlava

4.4. Specialized forms for dative/locative and accusative nexus
4.4.5. Specialized forms for dative/locative and accusative nexus
Example No. 16
b.
i l/ la/ ʎ ˈve:t
ClS lo/la/li vedono
c.
u m ˈda kuˈjɔ
ClS mi dà questo, etc.
u t ˈda kuˈjɔ
u i ˈda kuˈjɔ
u n ˈda kuˈjɔ
u v ˈda kuˈjɔ
d.
u m al/ la/ aʎ ˈda
ClS me lo/la/li dà
u t al ˈda
ClS te lo dà
u ʎu ˈda
ClS glielo/la/li/le dà
u m al ˈda
ClS me lo dà
u v al ˈda
ClS ve lo dà
ˈda-ʎu
daglielo/la/li/le
ˈda-m-al
dammelo
e.
u m an ˈda ˈdyi
ClS me ne dà due, etc.
u t an da ˈdyi
u ɲun da ˈdyi
u m an da ˈdyi
u v an da ˈdyi
f.
a i ˈmɛti ˈkɛʃtu
ClS ci metto questo
a ɲun ˈmɛti ˈtri
ClS ce ne metto tre
• a ɲ ɛ ˈtri
ClS ce ne è tre

4.7. Dialects without interactions between subject and object clitics, or between clitics in general
4.7.5. Dialects without interactions between subject and object clitics, or between clitics in general
Example No. 17
a.
l ɛ ˈɲitʃ/ ˈɲitʃa
ClS è venuto/a
ˈʎ ɛ ˈɲitʃ
ClS sono venuti
b.-ii.
ˈtʃama-l
chiamalo
ˈtʃama-la
chiamala
ˈtʃama-ʎ
chiamali/le
iii.
lyi u t ˈtʃama
lui ClS ti chiama
u l ˈtʃama
ClS lo chiama
u la ˈtʃama
ClS la chiama
u ʎ ˈtʃama
ClS li chiama
u s ˈlava
ClS si lava
u i da ˈkɛla ˈrɔba
ClS gli dà quello
u m ˈda kɛla ˈrɔba
ClS mi dà quello
lei la m ˈtʃama
lei ClS mi chiama
la l ˈtʃama
ClS lo chiama
la la ˈtʃama
ClS la chiama
la ʎ ˈtʃama
ClS li chiama
la s ˈlava
ClS si lava
vi.
i m ˈtʃama
ClS mi chiamano
i l ˈtʃama
ClS lo chiamano
i la ˈtʃama
ClS la chiamano
i ʎ ˈtʃama
ClS li chiamano
c.
u ma l ˈda
ClS me lo dà
u ma la ˈda
ClS me la dà
u ʎu ˈda
ClS glielo dà
e . iii. u/ la m a tʃaˈmau
ClS mi ha chiamato
u/ la l a tʃaˈmau
ClS l'ha chiamato
u/ la l a tʃaˈmada
ClS l'ha chiamata
u/ la ʎ a tʃaˈmei/ tʃaˈma:
ClS li/el ha chiamati/e
vi.
i m a tʃaˈmau
ClS mi hanno chiamato
i l a tʃaˈmau
ClS l'hanno chiamato
i l a tʃaˈmada
ClS l'hanno chiamata
i ʎ a tʃaˈmei/ tʃaˈma:
ClS li/le hanno chiamati/e

4.8. Locative-type clitics with the auxiliary
4.8.2. Locative-type clitics with the auxiliary
Example No. 18
a.
a i ɔ dørˈmi:t
ClS c'ho dormito
ti ɛ dørˈmi:t
u/ la i a dørˈmi:t
u m a dørˈmi:t
a i: dørˈmi:t
i i a dørˈmi:t
a i ɛva dørˈmi:t
ClS c'avevo dormito
ti iu dørˈmi:t
u /la i ɛva dørˈmi:t
u ma i ɛva dørˈmi:t
a iu dørˈmi:t
i i ɛva dørˈmi:t
l e ˈɲitʃ/ ˈɲitʃa
ClS è venuto/a
ʎ e ˈɲi:tʃ
ClS sono venuti
l ɛra ˈɲitʃ/ ˈɲitʃa
ClS era venuto/a
ʎ ɛra ˈɲi:tʃ
ClS erano venuti
b.
a l ɔ tʃaˈmau
ClS l'ho chiamato
a t ɔ tʃaˈmau
ClS ti ho chiamato
a l ɛva ˈmɛs
ClS l'avevo messo
u l a tʃaˈmau
ClS l'ha chiamato
la m a tʃaˈmau
ClS mi ha chiamato
a ˈl ɔ
ClS l'ho
u ˈl a
ClS l'ha
a ˈl ɛva
ClS l'avevo
u ˈl ɛva
ClS l'aveva
i ˈl ɛva
ClS l'avevano

5The Auxiliary
5.1. Parameters related to the structure and agreement of the participle
5.1.2. Parameters related to the structure and agreement of the participle
Example No. 19
a.
a sʊm ˈɲitʃ/ˈɲitʃa
ClS sono venuto/a
ti si ˈɲitʃ/ˈɲitʃa, etc.
l ɛ ˈɲitʃ/ˈɲitʃa
a sym ˈɲitʃ
a si ˈɲitʃ
ʎ e ˈɲitʃ
a m sʊm laˈvau/laˈvada
ClS mi sono lavato/a
ti t si laˈvau/laˈvada, etc.
u s ɛ laˈvau/la ˈs ɛ laˈvada
u ma s ɛ laˈvɛi/laˈva:
u f si laˈvɛi/laˈvaa
i s ɛ laˈvɛi/laˈvaa

Example No. 20
a.
u m(a) s e ˈɲitʃ
ClS si è venuti/e(=mp/fp)
u m s era ˈɲitʃ
ClS si era venuti/e(=mp/fp)
u m s era kuˈntint
ClS si era contento(=mp/fp)
b.
u ma s e laˈvɛi/ laˈva
ClS si è lavati/ lavate
u ma s e ɕeˈtei/ ɕeˈta ˈdʒy
ClS si è seduti/ sedute (giù)
c.
u m a parˈlau
ClS ha parlato
d.
u s e laˈvau/ la s e laˈvada
ClS si è lavato/ ClS si è lavata
l e ˈɲitʃ/ ˈɲitʃa
ClS è venuto/ venuta
l era ˈɲitʃ
ClS era venuto
l era kunˈtint
ClS era contento
e.
um ˈveɲ
ClS viene (=veniamo)

5.3. Auxiliary selection, participle agreement, and interactions with "si"
Example No. 21
la iˈɔ u s a de:s dørˈmi:t ˈbe:ɲ
là ClS si ha sempre dormito bene

5.3.1. "Avere" with indirect reflexive
Example No. 22
a.
a m sum laˈvau/ laˈvada
ClS mi sono lavato/a, etc.
ti t si laˈvau/ laˈvada
u s e laˈvau/ la s e laˈvada
u m(a) s e laˈvei
u f si laˈvei
i s e laˈvei/ laˈva
a'.
a i ɔ laˈvau al ˈmãi
ClS Loc ho lavato le mani, etc.
ti e laˈvau al ˈmãi
l a laˈvau al ˈmãi
u m a laˈvau al ˈmãi
ai laˈvau al ˈmãi
i a laˈvau al ˈmãi
a m sum laˈvau/ laˈvada al ˈmãi
ClS mi sono lavato/a le mani, etc.
ti t si laˈvau/ laˈvada al ˈmãi
u s e laˈvau/ la s e laˈvada al ˈmãi
u m(a) s e laˈvei al ˈmãi
u f si laˈvei al ˈmãi
i s e laˈvei/ laˈva al ˈmãi

5.10. The existential construction and locative inaccusative constructions
Example No. 23
fɔra d ˈfɔra u j ɛ ˈfɔra (i) uˈɛtɐr
fuori ClS3sm c'è fuori (i) bambini
int at ˈdi:nt u j ɛ ˈint i uˈɛtɐr
dentro ClS3sm c'è dentro i bambini

6Negation and Adverbs
6.1. Three types of sentential negation
Example No. 24
a (na) l ˈvedi ˈmia
ClS (non) lo vedo mica
a na jɔ mia dyrˈmi:t
ClS non ho mica dormito

6.2. Position of adverbial negation
Example No. 25
a.
a (na) ˈdørmi ˈmia
ClS (non) dormo mica
mai→mai
ˈpy→più
aˈmɔ ˈmia→ancora mica
mia ˈde:s→mica sempre
mia ˈbeɲ→mica bene
mia ˈta:nt→mica tanto
prɔpi ˈmia→proprio mica
dʒa(mɔ) ˈpy→già più
b.
a (na) jɔ mia dyrˈmi:t
ClS (non) ho mica dormito
prɔpi mia→proprio mica
mai→mai
amɔ mia→ancora mica
mia amɔ→mica ancora
dʒa ˈmia→già mica
mia dyrˈmi:t→ˈde:s→mica→dormito→sempre
ˈbeɲ→dormito→bene
a (na) jɔ dyrˈmi:t ˈpy
ClS (non) ho dormito più
dyrˈmi:t mia→dormito mica
c.
a na bev mia ˈviŋ
ClS non bevo mica vino

6.3. Position of the adverb in relation to the participle
6.3.4. Position of the adverb in relation to the participle
Example No. 26
a (na) jɔ dyrˈmi:t ˈmia
ClS (non) ho dormito mia

Example No. 27
a (na) jɔ dyrˈmi:t ˈpy
ClS (non) ho dormito più
a (na) jɔ mia dyrˈmi:t ˈde:s
ClS (non) ho mica dormito sempre
a (na) jɔ dyrˈmi:t ˈ mia
ClS (non) ho dormito mica

Example No. 28
l a dyrˈmi:t ˈbeɲ
ClS ha dormito bene

6.4. Position of sentential negation adverb with respect to the infinitive
Example No. 29
a t ɔ ˈditʃ da mia tʃaˈma-l
ClS ti ho detto di mica chiamar-lo
da nu mia tʃaˈma-l→di non mica chiamar-lo
da tʃaˈma-l ˈmia→di chiamar-lo mica
da (nu) tʃaˈma-l ˈpy→di (non) chiamar-lo più
da (nu) tʃaˈma-l ˈmai→di (non) chiamar-lo mai
da (nu) tʃaˈma uɲˈʃyɲ→di (non) chiamare nessuno
da nu maɲˈdʒɛ ˈnuta→di non mangiare nulla
a sum kunˈtint da nu vɛ-l mia ˈviʃt
ClS sono contento di non aver-lo mica visto
a sun ˈnau per nu (mia) vˈde-t
ClS sono andato per non (mica) veder-ti

6.5. Co-occurrence of negative adverbs with other negative polarity items; negative adverb and partitive
Example No. 30
a.
u na ˈtʃama niˈɕyŋ
ClS non chiama nessuno
a (na) ˈvedi ˈnuta
ClS (non) vedi nulla
b.
u na ja (mia) dyrˈmi:t niˈɕyŋ
ClS non ha (mica) dormito nessuno
niˈʃyɲ i na ja dyrˈmi:t
nessuno ClS non hanno dormito
u na ja maɲˈdʒɛu ˈnuta
ClS non ha mangiato nulla
u na ja dɛtʃ nuta a niˈɕyŋ
ClS non ha dato nulla a nessuno

6.6. Clitic negation
Example No. 31
a.
a na ˈdørmi ˈmia
ClS non dormo mica, etc.
ti na ˈdørmi ˈmia
u/ la na ˈdørm ˈmia
u na m ˈdørm ˈmia
ClS non ClS dorme mica
u na dyrˈmi ˈmia
ClS non dormite mica, etc.
i na ˈdørm ˈmia

6.6.3. Combination of negative clitic with negative polarity elements
Example No. 32
a.
niˈʃyŋ i na j a dyrˈmi:t
nessuno ClS non ha dormito

7Aspectual and Modal Structures
7.1. Position of the object clitic with the infinitive
Example No. 33
a.
a t ɔ ditʃ da tʃaˈma-l
ClS ti ho detto di chiamar-lo
da nu mia tʃaˈmal→di non mica chiamar-lo
b.
l e ˈmeʎ tʃaˈma-l (ˈmia)
ClS è meglio chiamar-lo (mica)
nu mia tʃaˈma-l→non mica chiamar-lo
c.
a na ˈsɔ prɔpi mia ku t ˈdi:
ClS non so proprio mica cosa ti dire
d.
a sun ˈɲitʃ pɛr avˈdɛ-l
sono venuto per veder-lo
a sum ˈnau ˈvia pɛr nu (mia) avˈdɛ-l
sono andato via per non (mica) veder-lo
e.
al ˈvøʎ tʃaˈma
lo voglio chiamare
an al ˈvøʎ tʃaˈma ˈmia
non lo voglio chiamare mica

7.2. Imperative and negative imperative
Example No. 34
a.-ii.
ˈtʃama-l
chiama-lo
iv.
tʃaˈmema-l
chiamiamo-lo
v.
tʃaˈme-l
chiamate-lo
a' ii. nu ˈtʃama-l ˈmia
non lo chiama mica
iv.
nu tʃaˈmema-l ˈmia
non chiamiamo-lo mica
v.
nu tʃaˈme-l ˈmia
non chiamate-lo mica

8The Noun Phrase
8.2. -a, -I systems
8.2.3. -a, -I systems
Example No. 35
a.
al ˈdɔn la ˈdɔna
la donna
al ˈvu:s la ˈvu:s
la voce
aˈl uɲtʃ ˈl uɲdʒa
la voce
kɛl ˈvɛ:tʃ kɛla ˈvɛdʒa
quella vecchia
kɛl ˈdɔn kɛla dɔna
quella donna
kɛʃti ˈdɔn kɛʃta ˈdɔna
questa donna
kal alt ˈdɔn kal alta ˈdɔna
quell'altra donna
kɛʃti bɛl ˈdɔn kɛʃta bɛla ˈdɔna
questa bella donna
kɛl ˈdɔn ˈgra:nt kɛla ˈdɔna ˈgranda
questa donna grande
kɛl boi ˈdɔn
quelle buone donne
ˈpɔ:k ˈdɔn
poche donne
tanti ˈdɔn
tante donne
kwanti ˈdɔn?
quante donne?
a'.
ʎ ɛ nɛiri l ɛ ˈnɛira
ClS è nera
ʎ ɛ ˈvɛ:tʃ
ClS sono vecchie
ʎ ɛ ˈboi
ClS sono buone
ʎ ɛ ˈdɔn
ClS sono donne
a ʎ ˈvedi a la ˈvedi
ClS la vedo
a ʎ ɔ ˈviʃt a l ɔ ˈviʃta
ClS l'ho vista
a ʎ ɔ laˈva: a l ɔ laˈvada
ClS l'ho lavata
b.
i øman l oman
l'uomo
i ˈɟɛ:t lu ˈɟa:t
il gatto
i ˈcɛi lu ˈcɛɲ
il cane
i ˈbrɛʃ lu ˈbraʃ
il braccio
ki øman ku ˈoman
quell'uomo
kiʃti ˈøman kɛʃtu ˈoman
questo uomo
ki ɛlt ˈøman ku alt oman
quell'altro uomo
ki brev/ boi ˈøman ku brav/ boŋ ˈoman
quel bravo/buon uomo
ki øman ˈgrɛ:nt ku ˈoman ˈgra:nt
quell'uomo grande
pɔ:k ˈøman
pochi uomini
tenti ˈøman
tanti uomini
kwenti ˈøman?
quanti uomini?
b'.
ʎ ɛ ˈniri l e ˈnɛiru
ClS è nero
ʎ ɛ ˈve:tʃ
ClS sono vecchi
ʎ ɛ ˈpɔ:k
ClS sono pochi
ʎ ɛ ˈøman
ClS sono uomini
a ʎ ˈvedi a l ˈvedi
ClS lo vedo
a ʎ ɔ ˈviʃt a l ɔ ˈviʃt
ClS l'ho visto
a ʎ ɔ laˈvɛi a l ɔ laˈvau
ClS l'ho lavato