Changes | Dialects in Italy

S.Vittore
Place: San Vittore del Lazio Province: Frosinone Region: Lazio Number of examples: 22 Number of notebooks: 6
2	The Subject 2.8. Structure of verb inflection 2.8.3. Structure of verb inflection Example No. 1 a. vəˈre:və vedevo, etc. vəˈri:və vəˈre:və vəraˈvamə vəraˈvatə vəˈrevənə vəˈressə vedrei, etc. vəˈrissə vəˈressə vərasˈsi:mə vərasˈsi:tə vəˈressənə
3	The Structure of the Complementizer: Interrogative, Relative Clauses, and Aspects of Subordination 3.3. Data on complementizers and their distribution Example No. 2 a. m annə ˈrittə kə vˈvɛ adduˈma:nə mi hanno detto che viene domani ˈpɛntsə kə vˈvɛ adduˈma:nə penso che viene domani kə issə ˈvɛ kˈkwa che lui viene qua vuˈlessə kə vˈvɛ adduˈma:nə vorrei che viene domani ɛ mˈmɛʎʎə kə ttu ˈviə è meglio che tu vieni addʒə ʃˈʃutə ˈprimə kə mməˈnessə sono uscito prima che venisse ˈrɔppə kə ivə məˈnutə dopo che era venuto b. ɛ kˈkillə kə vˈverə ˈtuttə ˈʎ juərnə è quello che vedo tutti i giorni kə mmə ˈcamə ˈtuttə ˈʎ juərnə che mi chiama tutti i giorni kə ʎʎ addʒə ˈratə ʎə ˈsɔldə che gli ho dato i soldi dʒuˈannə kə ɛ n aˈmikə ˈmiə Giovanni, che è amico mio nən ˈtɛŋgə ˈnjɛndə rə/ ra ttə ˈra non ho niente di/ da ti dare nu ˈlibbrə ra ˈlɛddʒə un libro da leggere c. ki ˈvɛ? chi viene? a kˈki ˈcamə? a chi chiami? ˈri-mmə ki ˈvɛ dimmi chi viene nən ˈsattʃə a kki caˈma non so (a) chi chiamare d. kə ʃta fˈfa? che stai fa(cendo)? kə a sutˈtʃiəsə? che è successo? ˈri-mmə kə fˈfa dimmi che fai nən ˈsattʃə kə fˈfa non so che fare nənˈn ɛʃʃə pəkˈke ʃta cˈcɔ:və non esco perché sta piove(ndo) nən ˈtɛŋgə kə ttə ˈra non ho che ti dare e. kə kkaˈmiʃa ˈuə? che camicia vuoi? ko kkə lə ˈfa? con che lo fai? ko kkə ˈmakəna ˈviə? con che macchina vieni? nən ˈtɛŋgə ˈnjɛndə rə/ ra ttə ˈra non ho niente di/ da ti dare nu ˈlibbrə ra ˈlɛddʒə un libro da leggere 3.4. The system of complementizers in standard varieties 3.4.1. The system of complementizers in standard varieties Example No. 3 a. t addʒə ˈrittə rə llə ˈfa ti ho detto di farlo sɔ kkunˈtiəntə rə ttə lə purˈta sono contento di te lo portare ɛ mˈmɛʎʎə rə ʎʎə caˈma è meglio di lo chiamare b. nən ˈtɛŋgə ˈnjɛndə rə/ ra ttə ˈra non ho niente di/ da ti dare nu ˈlibbrə ra ˈlɛddʒə un libro da leggere
4	The Object 4.2. The order of the clitic string with respect to impersonal/reflexive Example No. 4 i. sə ˈrɔrmə bˈbuənə si dorme bene alˈlɔkə s a ˈsɛmbə addərˈmi:tə bˈbuənə là si ha sempre dormito bene ii. a. ˈissə sə ˈverə ʃˈpissə lui si vede spesso ˈessa sə ˈverə ʃˈpessə lei si vede spesso ˈissə sə ˈverənə ˈsɛmb a pasˈsa loro si vedono sempre a passare b. ˈissə sə ʎʎ akˈkattə lui se lo compra c. ˈissə sə n akˈkattə ˈtre lui se ne compra due d. sə ʎə ˈra ˈtrɔppə ˈsɔldə si gli dà troppi soldi e. (tə rəkuˈnoʃkə bˈbo:nə) ti riconosco bene f. tʃə sə ˈmettə lu ˈsa:lə ci si mette il sale tʃə sə ˈpassa bˈbuənə ci si passa bene h. tʃə sə nə ˈmettə asˈsajə ci se ne mette molto 4.3. Systems of reflexive inflection Example No. 5 mə ˈla:və tə ˈla:və sə ˈla:və tʃə laˈvammə və laˈva:tə sə ˈlavənə 4.5. The use of "ci" instead of dative in nexuses with accusative/partitive 4.5.3. The use of "ci" instead of dative in nexuses with accusative/partitive Example No. 6 b. lə sattʃə lo so ʎə ˈcamənə lo/ li chiamano la ˈcamənə la chiamano lə ˈcamənə le chiamano ˈl addʒə saˈputə lo ho saputo ˈʎ addʒə caˈmatə lo/ li ho chiamato/i ˈl addʒə caˈmatə la/ le ho chiamata/e (lu ˈpanə) lə sɔ ˈkuəttə il pane lo sono(=ho) cotto (la ˈpaʃtə) la sɔ ˈkɔttə la pasta la sono(=ho) cotta ˈcamə-ʎə chiama-lo/li ˈcamə-lə chiama-la/le c. mə ra ˈk̬eʃtə mi dà questo, etc. tə ra ˈk̬eʃtə ʎə ra ˈk̬eʃtə tʃə ra ˈk̬eʃtə və ra ˈk̬eʃtə d. mə ʎə ˈra me lo/li dà, etc. tə ʎə ˈra tʃə ʎə ˈra tʃə ʎə ˈra və ʎə ˈra tʃə ʎə/ la/ lə ˈroŋgə glie/ce lo-li/la/le do ra-mˈm-iʎʎə dammelo ra-tˈtʃ-iʎʎə da-glie/ce-lo/li e. mə nə ra dˈdu me ne dà due, etc. tə nə ra dˈdu tʃə nə ra dˈdu tʃə nə ra dˈdu və nə ra dˈdu f. tʃə nə ˈmettənə ˈdujə ce ne mettono due tʃə ʎə ˈmettə ce lo/li metto 4.9. Prepositional objects and other prepositional complements Example No. 7 a. a kˈki sə caˈmatə? a chi sei chiamato? ˈaddʒə caˈmatə a ˈissə ho chiamato a lui a mˈmoʎʎə-tə …a moglie-tua (a) ʎə ˈfiʎʎə ˈmjejə … ai figli miei a nnu kriˈturə … a un bambino ˈn addʒə caˈmatə a nnəʃˈʃu:nə …non ho chiamato a nessuno . ˈmittə ˈkeʃtə/ ˈkiʃtə ŋˈgɔppə la ˈtaulə metto questo-n/m sulla tavola ˈtɛngə tre/ a ttre sˈsɔrə ho tre sorelle ˈaddʒə caˈmatə ʎu ˈka:nə ho chiamato il cane 4.9.2. "Loismo" and "leismo" Example No. 8* a. ʎə/ la ˈparlə gli/la parlo ʎə/ la ʃˈkri:və gli/la scrivo ʎ/ l addʒə parˈla:tə gli/lo ho parlato
5	The Auxiliary 5.5. Choice of the auxiliary depending on person, tense and mood Example No. 9 a. soŋgə/addʒə rumˈmi:tə /məˈnu:tə /laˈva:tə la ˈmakənə sono/ho dormito/venuto/lavato l'auto ʃi rumˈmi:tə /məˈnu:tə /laˈva:tə la ˈmakənə sei dormito/venuto/lavato l'auto a rumˈmi:tə /məˈnu:tə/ laˈva:tə la ˈmakənə ha dormito/venuto/lavato l'auto semmə rumˈmi:tə/ məˈnu:tə/ laˈva:tə la ˈmakənə siamo dormito/venuto/lavato l'auto se:tə rumˈmi:tə/ məˈnu:tə/ laˈva:tə la ˈmakənə siete dormito/venuto/lavato l'auto annə rumˈmi:tə/ məˈnu:tə/ laˈva:tə la ˈmakənə hanno dormito/venuto/lavato l'auto m addʒə / mə soŋgə laˈva:tə mi ho/sono lavato tə ʃi laˈva:tə ti sei lavato ts a laˈva:tə si ha lavato tʃə semmə laˈva:tə ci siamo lavati və se:tə laˈva:tə vi siete lavati ts annə laˈva:tə si hanno lavati ˈessə s a ˈmɔʃtə lei si ha mossa nu tʃə semmə ˈmuəʃtə noi ci siamo mossi cf. addʒ a ˈfa ˈkeʃtə / ˈtɛŋgə ra ˈfa ˈkeʃtə ho a/ tengo da fare questo, etc. tiə ra ˈfa ˈkeʃtə tɛ ra fa ˈkeʃtə təˈnemmə ra fa ˈkeʃtə təˈnetə ra fa ˈkeʃtə ˈtiənnə ra fa ˈkeʃtə tɛŋgə nu kwa:nə… tengo un cane soŋgə/ sɔ kkunˈtjentə sono contento, etc. ʃi kunˈtjentə ɛ kkunˈtjentə semmə kunˈtjentə se:tə kunˈtjentə sɔ kkunˈtjentə b. ɛ:və rumˈmi:tə / məˈnu:tə /laˈva:tə… ero dormito/venuto/lavato, etc. i:və rumˈmi:tə / məˈnu:tə /laˈva:tə… ɛ:və rumˈmi:tə / məˈnu:tə /laˈva:tə… jaˈja:mə / jaˈva:mə rumˈmi:tə / məˈnu:tə /laˈva:tə… jaˈja:tə / jaˈva:tə rumˈmi:tə / məˈnu:tə /laˈva:tə… ˈjɛvənə rumˈmi:tə / məˈnu:tə /laˈva:tə… m ɛ:və laˈva:tə mi ero lavato, etc. t i:və laˈva:tə ts ɛ:və laˈva:tə tʃ jaˈja:mə / jaˈva:mə laˈva:tə v jaˈja:tə / jaˈva:tə laˈva:tə ˈts jɛvənə laˈva:tə cf. ɛvə kunˈtiəntə ero contento, etc. i:və kunˈtiəntə ɛvə kunˈtiəntə jaˈja:mə / jaˈva:mə kunˈtiəntə jaˈja:tə / jaˈva:tə kunˈtiəntə ˈjɛvənə kunˈtiəntə ji təˈnevə ra ˈfa lo tenevo da fare c. fussə rumˈmi:tə / məˈnu:tə /laˈva:tə… fossi dormito/venuto/lavato, etc. fussə rumˈmi:tə / məˈnu:tə /laˈva:tə… fussə rumˈmi:tə / məˈnu:tə /laˈva:tə… ˈfussəmə rumˈmi:tə / məˈnu:tə /laˈva:tə… ˈfuʃtə rumˈmi:tə / məˈnu:tə /laˈva:tə… ˈfussənə rumˈmi:tə / məˈnu:tə /laˈva:tə… mə fussə laˈva:tə mi fossi lavato, etc. tə fussə laˈva:tə tsə fussə laˈva:tə tʃə ˈfussəmə laˈva:tə və ˈfuʃtə laˈva:tə tsə ˈfussənə laˈva:tə cf. lə təˈnessə ra ˈfa… lo tenessi da fare ˈfussə kunˈtjentə… fossi contento d. addʒə paˈurə rə ʎʎ ɛssə ˈviʃtə ho paura di lo essere visto r ɛssə rumˈmitə asˈsa:jə→di essere dormito molto rə nnə mm ɛssə pəttəˈna:tə→di non mi essere pettinato so kunˈtjentə rə ll ɛssə ˈfattə sono contento di lo essere fatto r ɛssə ʃˈʃu:tə→di essere uscito r ɛssə parˈlatə ˈpɔ:kə→di essere parlato poco r ɛssə məˈnutə ˈpri:mə→d'essere venuto prima ˈr ɛssə-mə laˈva:tə→di essermi lavato cf. ɛ kkunˈtɛntə r ɛssə na bˈbravə ɣwaʎˈʎɔ:lə è contenta di essere una brava ragazza 5.6. Analysis of dialects with auxiliary choice depending on person Example No. 10 tu ʃi mməˈnutə e pparˈla:tə tu sei venuto e parlato ˈissə ˈannə məˈnu:tə e pparˈla:tə loro hanno venuto e parlato ˈessə a məˈnu:tə e llaˈva:tə ʎə ˈpannə lui ha venuto e lavato i panni 5.6.2. Participle agreement Example No. 11 ˈessə a ˈmɔʃtə la ma:nə lei ha mossa la mano ˈessə a ˈmuʃtə ʎə ˈpiərə lei ha mosso il piede l a ˈmɔʃta l'ha mossa ʎ a ˈmuəʃtə l'ha mosso Example No. 12 setə ˈkuəttə/ ˈkɔttə la məˈnɛʃtrə siete cotti/ cotta la minestra ˈessə a ˈmessə ʎə kauˈtsu:nə alˈlɔ:kə lei ha messa i calzoni là ˈessə a ˈkuəttə ʎə faˈʃu:rə lei ha cotti i fagioli
6	Negation and Adverbs 6.1. Three types of sentential negation Example No. 13 ˈmikə a məˈnu:tə mica ha venuto ˈmikə ˈmaɲɲə dˈdʒa mica mangia già ˈmikə ˈrormə nəʃˈʃu:nə mica dorme nessuno 6.3. Position of the adverb in relation to the participle 6.3.4. Position of the adverb in relation to the participle Example No. 14 ˈddʒa m annə caˈma:tə già mi hanno chiamato aɲˈkorə nən annə maɲˈɲa:tə ancora non hanno mangiato nən annə rumˈmitə cˈcunon hanno dormito più Example No. 15 nən annə ccu rummi:tə non hanno più dormito nə ʎʎ addʒə mai vistə non lo ho mai visto 6.6. Combination of negative clitic with negative polarity elements 6.6.3. Combination of negative clitic with negative polarity elements Example No. 16 a. mikə a mənu:tə mica ha venuto mikə maɲɲə dˈdʒa mica mangia già mikə ˈrormə nəʃˈʃu:nə mica dorme nessuno
7	Aspectual and Modal Structures 7.1. Position of the object clitic with the infinitive Example No. 17 a. t addʒə ˈrittə rə llə ˈfa ti ho detto di farlo rə nnə llə ˈfa→di non lo fare sɔ kkunˈtiəntə rə ttə lə purˈta sono contento di te lo portare b. ɛ mˈmɛʎʎə rə ʎʎə caˈma è meglio di lo chiamare a ccaˈmar-ʎə→a chiamar-lo a nnə ʎʎə caˈma→a non lo chiamare a ppurtarə-ˈtʃ-ellə→a portar-ce(=glie)lo a nnən tʃə-lə purˈta→a non ce(=glie)lo portare rə ʎʎə vəˈre→di lo vedere rə nnə ʎʎə vəˈre→di non lo vedere c. nən ˈtsattʃə kə ttə ˈritʃə non so che ti dire d. addʒə məˈnu:tə pə ttə vəˈre ho venuto per ti vedere mə n addʒə ˈju:tə pə nnən tə vəˈre me ne ho andato per non ti vedere e. rə ˈvɔʎʎə vəˈre lo voglio vedere 7.2. Imperative and negative imperative Example No. 18 a.-ii. ˈmaɲɲə mangia ˈcamə-ʎə chiama-lo iv. caˈmammə-ʎə chiamiamo-lo v. caˈmatə-ʎə chiamate-lo a' ii. nə mmaɲˈɲassə non mangiasse nə-ʎə caˈmassə non lo chiamasse iv. nə-ʎə caˈmammə non lo chiamiamo v. nə-ʎə caˈmatə non lo chiamate 7.3. Accent reassignment in imperative-enclitic sequences 7.3.1. Accent reassignment in imperative-enclitic sequences Example No. 19 ɛ mˈmɛʎʎə a ppurtarə-ˈtʃ-ellə è meglio a portar-ce(=glie)lo
8	The Noun Phrase 8.2. Systems in -ə or -ə/-a 8.2.6. Systems in -ə or -ə/-a Example No. 20 a. lə ˈfemmənə la ˈfemmənə la donna lə ˈnutʃə la ˈnotʃə la noce ˈl oɲɲə ˈl oɲɲə l'unghia kellə ˈfemmənə kella ˈfemmənə quella donna keʃtə ˈfemmənə keʃta ˈfemmənə questa donna kelˈl autə ˈfemmənə kelˈl auta ˈfemmənə quell'altra donna kellə bˈbɛllə ˈfemmənə kella bˈbɛlla ˈfemmənə quella bella donna kellə ˈfemmənə ˈvɛccə kella ˈfemmənə ˈvɛccə quella donna vecchia pɔkə ˈfemmənə poche donne a'. so kˈkellə ɛ kˈkellə è quella so kˈkeʃtə ɛ kˈkeʃtə è questa so vˈvɛccə ɛ vˈvɛccə è vecchia b. ˈʎ uəmənə ˈʎ ɔmə l'uomo lu ˈpanə il pane kellu ˈpanə quel pane keʃtu ˈpanə questo pane kelˈl autu ˈpanə quell'altro pane kellu ˈpanə ˈviəccə quel pane vecchio ʎə ˈjattə ʎu ˈjattə il gatto kiʎʎə ˈjattə kiʎʎu ˈjattə quel gatto kiʃtə ˈjattə kiʃtu ˈjattə questo gatto kiʎʎə bˈbɛʎʎə ˈjattə kiʎʎu bˈbɛʎʎu ˈjattə quel bel gatto kiʎˈʎ atu ˈjattə quell'altro gatto kiʎʎu ˈjattə ˈviəccə quel gatto vecchio ʎə ˈkanə ʎu ˈkanə il cane kiʎˈʎ atə ˈkanə kiʎˈʎ autə ˈkanə quell'altro cane kiʎʎə ˈkanə ˈviəccə quel cane vecchio pɔkə ˈjattə pochi gatti b'. ˈri-mmə ˈkellə/ ˈkeʃtə dimmi quello/ questo so kˈkiʎʎə ɛ kˈkiʎʎə è quello so kˈkiʃtə ɛ kˈkiʃtə è questo so vˈviəccə ɛ vˈviəccə è vecchio so pˈpɔkə sono pochi 8.3. Special treatment of kinship terms Example No. 21 ˈfiʎʎə-mə ʎə ˈfiʎʎə-mə figlio-mio – i figli-miei ʎə ˈfiʎʎə ˈmjejə i figli miei ˈfiʎʎə-tə ʎə ˈfiʎʎə-tə figlio-tuo – i figli-tuoi ʎu ˈfiʎʎə ˈnuəʃtrə ʎə ˈfiʎʎə ˈnuəʃtrə il figlio nostro ˈsɔrə-mə lə ˈsɔrə-mə sorella-mia – le sorelle-mie ˈsɔrə-tə lə ˈsɔrə-tə sorella-tua – le sorelle-tue lə ˈsɔrə ˈtɔjə le sorelle tue la ˈsɔra ˈnɔʃtrə lə ˈsɔrə ˈnɔʃtrə la sorella nostra 8.3.4. Configurations that block the specialized treatment of the kinship term Example No. 22 nu ˈfiʎʎə ˈmi:jə un figlio mio

S.Vittore