Morphosynctatic Element

back
8.2.2. -u, -a, -I systems
Arena
Example No. 1
a.
li ˈfimmani la ˈfimmana
la donna
l ali l ala
l'ala
li ˈnutʃi la ˈnutʃi
la noce
kiɟi ˈfimmani ˈkiɟa ˈfimmana
quella donna
sti ˈfimmani (ki)sta ˈfimmana
questa donna
kiˈɟ atri ˈfimmani kiˈɟ atra ˈfimmana
quell'altra donna
ˈl atri ˈfimmani ˈl atra ˈfimmana
l'altra donna
ˈkiɟi bˈbɛlli ˈfimmani ˈkiɟa bˈbɛlla ˈfimmana
quella bella donna
ˈkiɟi ˈfimmani ˈviɐcci ˈkiɟa ˈfimmana ˈvɛcca
quella donna vecchia
puɐku ˈfimmani
poche donne
asˈsai ˈfimmani
molte donne
ˈkwantu ˈfimmani?
quante donne?
a'.
suɲɲu ˈviɐcci ɛ vˈvɛcca
è vecchia
suɲɲu ˈkiɟi ɛ kˈkiɟa
è quella
suɲɲu ˈkisti
sono queste
suɲɲu ˈpuɐku
sono poche
suɲɲu ˈfimmani
sono donne
li ˈviju laˈviju
la vedo
b.
li ˈɣatti lu ˈɣattu
il gatto
ˈl ɔmani ˈl uɐmu
l'uomo
kiˈɟ ɔmani kiˈɟ uɐmu
quell'uomo
sˈt omani kisˈt uɐmu
quest'uomo
kiˈɟ atri ˈɔmani kiˈɟ atru ˈuɐmu
quell'altro uomo
kiɟi bbɛlˈl ɔmani kiɟu bˈbɛlˈl uɐmu
quel bell'uomo
kiˈɟ ɔmani ˈviɐcci kiˈɟ uɐmu ˈviɐccu
quell'uomo vecchio
ˈpuɐku/ asˈsai ˈɔmani
pochi/molti uomini
ˈkiɟi ˈɣatti
quei gatti
b'.
suɲɲu ˈkiɟi ɛ kˈkiɟu
è quello
suɲɲu ˈviɐcci ɛ vˈviɐccu
è vecchio
suɲɲu ˈpuɐku
sono pochi
suɲɲu ˈɔmani
sono uomini
li ˈviju lu ˈviju
lo vedo

Borgomanero
Example No. 2
a.
al ˈdɔni la ˈdɔna
la donna
kul ˈdɔni kula ˈdɔna
quella donna
sti ˈdɔni sta ˈdɔna
questa donna
al nɔsti suˈrɛli la nɔsta suˈrɛla
la nostra sorealla
ˈʎ auti ˈdɔni l auta ˈdɔna
l'altra donna
kul bravi ˈdɔni kula brava ˈdɔna
quella brava donna
kul bɛl ˈdɔni
quelle belle donne
kul dou/ kwatru ˈdɔni
quelle due/quattro donne
pɔki ˈdɔni
poche donne
kul dɔni ˈbravi/ ˈbɛli/ ˈvɛdʒi
quelle donne brave/ belle /vecchie
al kaˈmiʑi ˈnɔvi
le camicie nuove
a'.
in ˈdɔni
sono donne
in ˈbɛli
sono belle
in ˈbravi
sono brave
in ˈvɛdʒi
sono vecchie
iŋ kuli ˈla
sono quelle là
iŋ kusti
sono queste
i ˈdrɔmu a ˈdrɔma
ClS-f. dorme
al ˈda-mm-i al ˈda-m-(l)a
ClS da-mi-la
b.
i ˈɔimi ˈl ɔmu
l'uomo
i ˈkøi
i cani
i kuˈtsui
i calzoni
i nøs fraˈdei al nøs fraˈde
il nostro fratello
ky ˈɔimi kuˈl ɔmu
quell'uomo
sti ˈɔimi/ kustʃi ˈɔimi ˈst ɔmu
quest'uomo
stu ˈkøi
questo cane
i autʃi ˈɔimi l aut(u) ˈomu
l'altro uomo
l au(tu) ˈkøi
l'altro cane
ky bravi ˈɔimi kul braˈv ɔmu
quel brav'uomo
kul bravu ˈkøi
quel bravo cane
ky ɔimi ˈvedʒi
quegli uomini vecchi
ky dy/ kwatru ˈɔimi
quei due/quattro uomini
pɔki ˈɔimi
pochi uomini
i kuˈtsui ˈnøvi
i calzoni nuovi
b'.
in ˈɔimi
sono uomini
in ˈvedʒi
sono vecchi
in ˈbravi
sono bravi
i ˈdrɔmu al ˈdrɔma
ClS-m dorme
al ˈda-mm-i al ˈda-m-(l)u
ClS da-mi-lo

Calascibetta
Example No. 3
a.
i ˈfimmini a ˈfimmina
la donna
ˈkiɖɖi ˈfimmini ˈkiɖɖa ˈfimmina
quella donna
ˈl ati fˈfimmini ˈl aʈra ˈfimmina
l'altra donna
ɖɖi bˈbɛɖɖi ˈfimmini ɖɖa bˈbɛɖɖa ˈfimmina
quella bella donna
pikka ˈfimmini
poche donne
assa ˈfimmini
molte donne
ˈkiɖɖi ˈfimmini ˈvicci
quelle donne vecchie
a'.
su fˈfimmini
sono donne
su vˈvicci
sono vecchie
i ˈviju a ˈviju
la vedo
b.
i ˈɣatti u ˈɣattu
il gatto
ddi bˈbɛlli ˈkani
quei bei cani
ˈkiɖɖi ˈɣatti
quei gatti
ˈkiɖɖi bˈbiɖɖi ˈɣatti
quei bei gatti
l aˈʈri ˈɣatti
gli altri gatti
pikka ˈɣatti
pochi gatti
b'.
su vˈvicci
sono vecchi
su gˈgatti
sono gatti
i ˈviju u ˈviju
lo vedo

Castelsardo
Example No. 4
a.
li ˈvɛmmini la ˈvɛmmina
la donna
kisˈs aɬθri ˈvɛmmini kisˈs aɬθra ˈvɛmmina
quell'altra donna
kissi ˈvɛmmini ˈvecci kissa ˈvɛmmina ˈvecca
quella donna vecchia
kissi ˈvɛmmini
quelle donne
kiɬθi ˈvɛmmini
queste donne
kissi dui ˈvɛmmini
quelle due donne
kissi bravi ˈvɛmmini
quelle brave donne
a'.
si zɔ llaˈvaddi s ɛ llaˈvadda
s'è lavata
b.
l ɔmmi ˈl ɔmmu
l'uomo
li ˈðiddi
i diti
kisˈs ɔmmi kisˈs ɔmmu
quest'uomo
kissu gˈgani
questo cane
kisˈs aθri ˈɔmmi kisˈs aɬˈθr ɔmmu
quell'altro uomo
kisˈs aɬθru gˈgani
quell'altro cane
kissi braˈv ɔmmi kissu braˈv ɔmmu
quel bravo uomo
kissi ðui ˈɔmmi
quei due uomini
kisˈs ɔmmi ˈvecci
quegli uomini vecchi
b'.
si zɔ llaˈvaddi s ɛ llaˈvaddu
s'è lavato

Celle di Bulgheria
Example No. 5
a.
i fˈfimmini a ˈfimmina
la donna
l aʃˈʃiddi l aʃˈʃidda
l'ala
i nˈnutʃi a ˈnutʃi
la noce
ddi fˈfimmini dda ˈfimmina
quella donna
kidˈd ati fˈfimmini kidˈd ata ˈfimmina
quell'altra donna
ddi bˈbɛlli ˈfimmini dda bˈbɛlla ˈfimmina
quella bella donna
l at aʃˈʃiddi l ata aʃˈʃidda
l'altra accetta
ddi ddui ˈfimmini
quelle due donne
pɔki ˈfimmini
poche donne
assai ˈfimmini
molte donne
ˈkwanta ˈfimmini?
quante donne
ddi fˈfimmini ˈvɛcci
quelle donne vecchie
a'.
su kˈkisti
sono queste
su kˈkiddi
sono quelle
su fˈfimmini
sono donne
su bˈbɛcci
sono vecchie
su pˈpɔki
sono poche
b.
i ˈkani u ˈkani
il cane
ˈl uəmmini ˈl ɔmu
l'uomo
sˈt uəmmini sˈt ɔmu
quest'uomo
kidˈd uəmmini kidˈd ɔmu
quell'uomo
l aˈt uəmmini l aˈt uəmminu
l'altro uomo
ddi bˈbɛlˈl uəmmini ddu bbɛlˈl ɔmu
quel bell'uomo
pɔki/ assai ˈuəmmini
pochi/molti uomini
ddi ddui ˈuəmmini
quei due uomini
ˈl uəmmini ˈviəcci
gli uomini vecchi
ddi bˈbɛlli ˈkani
quei bei cani
b'.
su kˈkisti
sono questi
su kˈkiɖɖi
sono quelli
su ˈuəmmini
sono uomini
su bˈbiəcci
sono vecchi
su pˈpɔki
sono pochi

Sennori
Example No. 6
a.
sɔs ˈfeminɔ(zɔ) sa ˈvemina
la donna
ˈkussɔ fˈfeminɔ(zɔ) ˈkussa ˈvemina
questa donna
ˈkuɬɬɔ fˈfeminɔ(zɔ) ˈkuɬɬa ˈvemina
quella donna
sɔˈz attarɔ fˈfeminɔ(zɔ) ˈs attara ˈvemina
l'altra donna
ˈkussɔ bˈɛllɔ fˈfeminɔ(zɔ)
queste belle donne
ˈpaɣu/ ˈmɛða ˈveminɔ(zɔ)
poche/molte donne
trɛ fˈfeminɔ(zɔ)
tre donne
a'.
ˈkussɔ fˈfeminɔ bˈbɛttsɔ(zɔ) una ˈvemina ˈɛttsa
una donna vecchia
sɔ fˈfeminɔ ˈmiɔ(zɔ) sa ˈvemina ˈmia
la donna mia
ˈkussɔ sˈsunu ˈveminɔ(zɔ)
queste sono donne
ˈsunu ˈɛttsɔzɔ
sono loro
b.
sɔ lˈlibbarɔ(zɔ) su ˈlibbaru
il libro
ˈkussɔ lˈlibbarɔ(zɔ) ˈkussu ˈlibbaru
questo libro
ˈkuɬɬɔ lˈlibbarɔ(zɔ) ˈkuɬɬu ˈlibbaru
quel libro
sɔˈz attarɔ lˈlibbarɔ(zɔ) ˈs attaru ˈlibbaru
l'altro libro
sɔ lˈlibbarɔ mˈmiɔzɔ su ˈlibbaru ˈmeu
il libro mio
unu ˈlibbaru
un libro
ˈkussɔ bˈɛllɔ lˈlibbarɔ(zɔ)
questi bei libri
ˈpaɣu/ ˈmɛða ˈlibbarɔ(zɔ)
pochi/molti libri
trɛ lˈlibbarɔ(zɔ)
tre libri
ˈomine bˈbɛttsɔ(zɔ)
uomini belli
b'.
ˈsunu ˈɛttsɔzɔ
sono vecchi

S.Lorenzo del Vallo
Example No. 7
a.
i ˈfimmini a ˈfimmina
la donna
l uɲɲi ˈl uɲɲa
l'unghia
i ˈnutʃi a ˈnutʃi
la noce
kiri/ kissi ˈfimmini ˈkira/ kissa ˈfimmina
quella/codesta donna
sti ˈfimmini sta ˈfimmina
questa donna
kiˈr ati ˈfimmini kiˈr ata ˈfimmina
quell'altra donna
ˈkiri bˈbɛlli ˈfimmini ˈkira bˈbɛlla ˈfimmina
quella bella donna
ˈkiri ˈfimmini ˈvɛcci ˈkira ˈfimmina ˈvɛcca
quella donna vecchia
ˈpɔki/ ˈpikka ˈfimmini
poche donne
ˈtanti ˈfimmini
tante donne
ˈkwanti ˈfimmini?
quante donne?
a'.
su kˈkissi ɛ kˈkissa
è questa
su kˈkiri ɛ kˈkira
è quella
su bˈbɛcci ɛ bˈbɛcca
è vecchia
su pˈpikka
sono poche
su fˈfimmini
sono donne
i ˈviðu a ˈviðu
la vedo
ˈpɔrta-li ˈpɔrta-la
portala
su bbiˈnuti ɛ bbiˈnuta
è venuta
b.
ˈl uɐmmini ˈl uɐmminu
l'uomo
i ˈlibbri u ˈlibbru
il libro
i ˈkani u ˈkani
il cane
kiˈr ˈl uɐmmini kiˈr uɐmminu
quell'uomo
ˈkiri ˈlibbri kiru ˈlibbru
quel libro
sti ˈɣuɐmmini sˈt uɐmminu
quest'uomo
kiˈr ati ˈɣuɐmmini kiˈr atu ˈlibbru
quell'altro libro
kiri bbɛlˈli ˈlibbri kiru bˈbɛllu ˈlibbru
quel bel libro
kiˈr uɐmmini ˈviɐcci kiˈr uɐmminu ˈviɐccu
quell'uomo vecchio
ˈpikka ˈɣuɐmmini
pochi uomini
ˈtanti ˈɣuɐmmini
tanti uomini
b'.
su kˈkiri ɛ kˈkiru
è quello
su kˈkissi ɛ kˈkissu
è questo
su bˈbiɐcci ɛ bˈ iɐccu
è vecchio
su pˈpɔki/ ˈpikka
sono pochi/poche
su gˈguɐmmini
sono uomini
i ˈviðu u ˈviðu
lo vedo
ˈpɔrta-li ˈpɔrta-lu
portalo
su bbiˈnuti ɛ bbiˈnutu
è venuto

Zonza
Example No. 8
a.
i ˈðɔnni a ˈðɔnna
la donna
i ˈnotʃi a ˈnotʃi
la noce
ˈkwiɖi ˈðɔnni ˈkwiɖa ˈðɔnna
quella donna
kwiˈɖ altri ˈðɔnni kwiˈɖ altra ˈðɔnna
quell'altra donna
ˈkwiɖi ˈbɛɖi ˈðɔnni ˈkwiɖa ˈbɛɖa ˈðɔnna
quella bella donna
pɔgu ˈðɔnni
poche donne
ˈkwiɖi ˈðɔnni ˈvɛcci ˈkwiɖa ˈðɔnna ˈvɛcca
quelle donne vecchie
i zuˈreɖɖi ˈbrawi una zuˈreɖɖa ˈbrawa
una sorella brava
a'.
tʃ ɛra ˈpøku ˈðɔnni
c'era poco donne
sɔ kˈkwiɖi ɛ kˈkwiɖa
è quella
sɔ vˈvɛcci ɛ vˈvɛcca
è vecchia
sɔ viˈnuti ɛ viˈnuta
è venuta
i ˈcammani a ˈcammani
la chiamano
i me suˈreɖi sɔ vˈvɛcci
le mie sorelle sono vecchie
i me suˈreɖi sɔ viˈnuti ariˈmani
le mie sorelle sono venute ieri
b.
i niˈpoti u niˈpoti
il nipote
i fraˈteɖɖa u fraˈteɖɖu
il fratello
i viˈnɔca u iˈnɔcu
il ginocchio
i ˈbratʃa u ˈbratʃu
il braccio
i ˈpeða u ˈpeði
il piede
ˈl ɔmmini ˈl ɔmmu
l'uomo
ˈkwiɖ(i) ˈɔmmini ˈkwiɖ(u) ˈɔmmu
quell'uomo
kwiˈɖ altri ˈɔmmini kwiˈɖ altr(u) ˈɔmmu
quell'altro uomo
ˈkwiɖi ˈbɛɖi ˈɔmmini ˈkwiɖɖu ˈbɛɖu ˈɔmmu
quel bell'uomo
ˈkwiɖui ˈɔmmini ˈvɛcci ˈkwiɖu ˈɔmmu ˈvɛccu
quell'uomo vecchio
i ˈbratʃa ˈlɔŋgi um ˈbratʃu ˈlɔŋgu
un braccio lungo
dui fraˈteɖɖa ˈbrawi um fraˈteɖɖu ˈbrawu
un fratello bravo
pɔku ˈɔmmini
pochi uomini
b'.
sɔ kˈkwiɖi ɛ kˈkwiɖu
è quello
sɔ vˈvɛcci ɛ vˈvɛccu
è vecchio
sɔ viˈnuti ɛ viˈnutu
è venuto
i ˈcammani u ˈcammani
lo chiamano
i me fraˈteɖa sɔ vˈvɛcci
i miei fratelli sono vecchi
i me fraˈteɖa sɔ viˈnuti ariˈmani
i miei fratelli sono venuti ieri